In reeds tal van projecten is sprake van een vitale coalitie. Ter inspiratie zet KEI in onderstaande tabel een aantal voorbeelden op een rij. Het bevat dus geen sluitende lijst.
Amsterdam, buurtbeheerbedrijf Chasco Works - Onderwijs en leefbaarheidBetrokken partijen:
Cordaan, Ymere, stadsdeel De Baarsjes, ROC van Amsterdam, Hogeschool van Amsterdam Beschrijving:
Jongeren met een licht verstandelijke beperking zorgen voor een leefbare Chassébuurt. Ze helpen de buurt netjes te houden en letten bijvoorbeeld op rommel in portieken, graffiti, missende stoeptegels en scheve paaltjes. Met dit project, Chasco Works, slaat Stadsdeel De Baarsjes twee vliegen in een klap. De buurt wordt schoner en de jongeren hebben een goede dagbesteding. Het project is een initiatief van woningcorporatie Ymere en zorginstelling Cordaan. Chasco Works is voorjaar 2007 van start gegaan en duurt in ieder geval twee jaar. De jongeren worden begeleid door zes stagiaires van de MBO opleiding Sociaal Pedagogisch werk van het ROC. De zes stagiaires worden op hun beurt gecoacht door drie studenten van de opleiding HBO Sociaal Pedagogische Hulpverlening van de Hogeschool van Amsterdam.Links:
Folder Chasco Works (pdf-bestand)
Website Ymere: Chasco Works helpt leefbaarheid Chassébuurt vergroten, juni 2007
Website AT5: In de buurt, aflevering 3 - De Chassébuurt
Ymere, persbericht Chasco Works (pdf-bestand), juni 2007
Amsterdam, Campus Nieuw West - Proeftuin voor spelen, leren en ondernemenBetrokken partijen:
Gemeente Amsterdam, Kamer van Koophandel Amsterdam, Sigra (samenwerkende instellingen in de gezondheidszorg), de woningcorporaties die in Amsterdam Nieuw West actief zijn en Stichting DoenBeschrijving:
In Amsterdam Nieuw West vindt een grote stedelijkevernieuwingsoperatie plaats, uitgevoerd door overheid, woningcorporaties en andere (markt)partijen. De nieuwe infrastructuur en bijbehorende bedrijvigheid biedt kansen, maar de bevolking zal deze ook moeten kunnen grijpen. Dat vraagt om nieuwe en onorthodoxe ideeën. Om dergelijke ideeën te genereren stelde het Bestuurlijk Overleg Parkstad, op advies van de Kamer van Koophandel, in 2001 een tijdelijke economische Ontwikkelingsraad in. Deze Ontwikkelingsraad stelde voor om Campus Nieuw West te ontwikkelen: een proeftuin voor spelen, leren en ondernemen. Om jongeren spelenderwijs, inspirerend en stimulerend kennis te laten maken met economie en werk. Een adviesbureau voerde een haalbaarheidsonderzoek uit, werkte de formule verder uit en inventariseerde mogelijke partners en committeerde de vier betrokken stadsdelen en de gemeente Amsterdam bij het project. In juni 2003 startte de Campus haar activiteiten met steun van de initiatiefnemers.Links:
KEI-nieuws: Adoptieteam Nieuw West presenteert structurele aanpak jeugdwerkloosheid, mrt 2007
KEI, Amsterdam, Campus Nieuw West
Website Campus Nieuw West
Amsterdam, KIWI-project Slotervaart - Kinderen verbeteren leefbaarheidBetrokken partijen:
Stadsdeel Slotervaart, Far West, Aedes, De Woonbond en De BakkerijBeschrijving:
Met de jeugd en instanties op creatieve wijze op zoek gaan naar verbeterpunten in een buurt en deze vervolgens gezamenlijk aanpakken. Dat is wat De Bakkerij voor ogen heeft met het project Kind in de wijk (KIWI). De Bakkerij fungeert daarbij als projectleider, aanjager, ideeënfabriek en bruggenbouwer. In Amsterdam Slotervaart bijvoorbeeld heeft De Bakkerij een vitale coalitie gesmeed met het stadsdeel Slotervaart, Aedes (Fonds Werken aan Wonen), Far West en De Woonbond. Naast de gesmede 'grote' coalitie stuurt De Bakkerij nadrukkelijk op de vorming van 'kleine' vitale coalities. Hierin werken de medewerkers van instanties in Slotervaart en de kids in concrete projecten aan de verbetering van hun buurt.Links:
KEI, Kind in de wijk (KIWI)
De Bakkerij: het KIWI-concept (pdf-bestand)
Website De Bakkerij: Amsterdam Slotervaart
Amsterdam, Kleur in Stage - Stageplaatsen voor leerlingenBetrokken partijen:
Gemeente Amsterdam (stadsdeel Oost/Watergraafsmeer), (V)MBO scholen, stagebureau Kleur in Stage met steun van Platform Amsterdam Samen en woningcorporaties Ymere, Het Oosten en De KeyBeschrijving:
Begin 2007 is in het Amsterdamse stadsdeel Oost/Watergraafsmeer de campagne "Kruiwagens gezocht!" gevoerd. In samenwerking met het bureau Kleur in Stage en verschillende (V)MBO scholen zijn bewoners en bedrijven om hulp gevraagd bij het zoeken naar stageplaatsen voor leerlingen. Voor leerlingen van het (V)MBO is het moeilijk om een geschikte stageplek te vinden. Door samenwerking tussen stadsdeel, scholen en stagebureau en met steun van Platform Amsterdam Samen en de woningcorporaties hebben bedrijven en bewoners stageplaatsen geregeld voor leerlingen in de buurt.Links:
Website Kleur in Stage
Website Gemeente Amsterdam
Website Ymere
Amsterdam, Mijn wijk, mijn trots - Talentontwikkeling jongerenBetrokken partijen:
Stichting LOUD (Rivelino Rigters) en Arie BoomsmaBeschrijving:
Jongeren uit aandachtswijken een kans geven hun talent te ontwikkelen en samen verantwoordelijk te zijn voor een goed product. Dat is het doel van het project 'Mijn wijk, mijn trots', waarin jongeren uit Amsterdam Nieuw West de kans krijgen een eigen song te schrijven en op te nemen in een professionele studio. Het is een initiatief van Stichting LOUD (Rivelino Rigters) en tv-presentator Arie Boomsma. "De aandachtswijken van de grote steden staan altijd negatief in de belangstelling. Als je uit zo’n wijk komt krijg je meteen het stempel 'probleemjongere' opgedrukt. Rivelino en ik willen er met dit project voor zorgen dat je er trots op kan zijn om uit een aandachtswijk te komen. We willen jongeren helpen uit de slachtofferrol te kruipen en te geloven in hun eigen talent", aldus Boomsma.Links:
KEI-nieuws: 'Mijn wijk, mijn trots' scout talent Amsterdam West, feb 2007
Website Arie Boomsma
Website Stichting Loud
Website Ondergrond.tv
Amsterdam, Pal West Modeatelier - Talentontwikkeling jongerenBetrokken partijen:
Young Designers & Industry, Ymere, Stichting Doen, ING, Gemeente Amsterdam, ROC van Amsterdam en de Kamer van KoophandelBeschrijving:
In het Pal West Modeatelier krijgen jongeren, begeleid door een ontwerpteam, de unieke kans een eigen modemerk te creëren: een modemerk van, voor en met jongeren in Nieuw West. Mode is een belangrijk expressiemiddel voor jongeren. Het Pal West Modeatelier wil jongeren een handje helpen bij het ontdekken van hun talenten en daarmee een flinke impuls geven aan de ontwikkeling van kansen voor jongeren, zowel op economisch, cultureel als economisch vlak. Het project wil bijdragen aan werkgelegenheid, en toekomstperspectief bieden voor jongeren. De modebedrijfstak wordt erdoor versterkt en het draagt bij tot een positief imago van Amsterdam Nieuw West. Alle betrokken partijen zijn het erover eens dat er gezamenlijk geïnvesteerd moet worden in duurzame oplossingen. Eind juni 2007 is het modemerk Paul West gepresenteerd.Links:
KEI-project: Modeatelier Pal West
Website Pal West Mode
Website Young Designers & Industrie: Pal West Modeatelier
Amsterdam, Startgoed Amsterdam - Ondersteuning startende ondernemersBetrokken partijen:
Dienst Economische Zaken van Gemeente Amsterdam, Eigen Haard Olympus Wonen en Mainland partners in projectdevelopmentBeschrijving:
Startgoed Amsterdam realiseert huisvesting voor kleinschalige ondernemingen. Veelal zijn dit starters, maar het zijn ook doorstarters of bedrijven die bewust klein blijven. Deze ondernemingen hebben behoefte aan een onderkomen met een geringe oppervlakte die bovendien betaalbaar dient te zijn. In de meeste gevallen is de kantoor- en bedrijfsruimte die te huur staat echter veel te groot of veel te duur. Startgoed Amsterdam zorgt dat er geschikte kantoor- en bedrijfsruimte op de juiste locaties wordt gerealiseerd. De organisatie is zowel actief in woonwijken als op bedrijventerreinen. Door bundeling van de krachten is Startgoed Amsterdam in staat om adequaat te reageren op de huisvestingswensen van de kleinere ondernemer.Links:
Website Startgoed Amsterdam
Apeldoorn, Tannhauser Actief – Een nieuwe woning, een nieuwe startBetrokken partijen:
Woningcorporatie Ons Huis, sociale dienst van de gemeente, GGZ, welzijn, jeugdhulpverlening, maatschappelijk werk en Leger des Heils.Beschrijving:
In de Apeldoornse buurt Anklaar worden 600 woningen gesloopt. De bewoners zullen daarom moeten verhuizen. Om het verhuizen in goede banen te leiden is een sociaal plan opgesteld. Voor bewoners die extra ondersteuning nodig hebben is er de Tannhauser Actief aanpak. Het motto van deze aanpak is: een nieuw huis, een nieuwe start! Geluk is moeilijk te verzekeren; toch krijgen de bewoners een ‘verzekering' aangeboden die hen stimuleert in hun streven naar een goede plek in de samenleving: de Meedoen-Polis. Bewoners wordt maatwerk aangeboden op het gebied van herhuisvesting, zorg en/of activering. Vervolgens wordt met bewoners die dat extra steuntje nodig hebben een ‘polisblad' gemaakt. In de polis staan de afspraken die de bewoner(s) en instanties met elkaar maken.Links:
Website Zevenhuizen krijgt kleur
Arnhem, Aanpakcentrale – Jongeren vooruithelpen met opleiding en werkBetrokken partijen:
Woningcorporatie Vivare en tal van andere lokale organisaties als jeugdzorg, welzijn, zorg, politie, scholen, bewoners en gemeenteBeschrijving:
Het doel van de Aanpakcentrale is om de jongeren middels een positieve impuls kansen te bieden om vooruit te komen. Organisaties zoals jeugdzorg, welzijn, zorg, politie, scholen, bewoners en gemeenten kunnen projectvoorstellen doen aan de Aanpakcentrale. Deze neemt niet het project en de verantwoordelijkheid over, maar helpt het project op de rails te zetten. Vivare verbindt daarbij organisaties en activiteiten met elkaar en fungeert op die manier als startmotor voor de projecten. Vivare stelt de woning beschikbaar, Rijn IJssel/Pasvorm verzorgt de opleiding en 2Switch zorgt voor werk. Een voorbeeld van een project waar de Aanpakcentrale aanjager voor is, is Pimp my school.Links:
KEI, Arnhem - Aanpakcentrale
KEI-nieuws: Vivare biedt jongeren perspectief op wonen, leren en werken, feb 2007
Website Groenlinks Arnhem
Arnhem, 100% Mode Klarendal - Stimuleren ondernemerschap
Betrokken partijen:
Gemeente Arnhem, Het Hoofdkwartier, ArtEZ modeopleiding en woningcorporatie Volkshuisvesting Beschrijving:
Volkshuisvesting Arnhem is samen met het Hoofdkwartier (stimuleren creatieve media) de trekker van het project Klarendal Modewijk of 100% Mode. In de wijk Klarendal worden kansen gecreëerd voor ondernemers in de mode, accessoires en aanverwante ambachten. Er zijn (en er worden) winkel-, werk- en woonruimten door Volkshuisvesting aangekocht om ondernemers in staat te stellen samen een cluster te vormen. Een cluster dat niet alleen de aantrekkingskracht van de ondernemer, maar ook de aantrekkingskracht van de gehele groep, in deze wijk zal versterken. Nieuw ondernemerschap, nieuwe werkgelegenheid, nieuwe ontmoetingsmogelijkheden zullen de sociale en economische structuur en daarmee ook het imago van Klarendal gaan beïnvloeden, zo is de gedachte. Met dit project sluit het aan bij Arnhem die zich als modestad ook meer op de kaart wil zetten.Links:
KEI, Klarendal, Arnhem
Website 100% Mode Klarendal
Website De Gelderlander, 'Modekwartier Klarendal van start', juni 2005
Website Het Hoofdkwartier: 100% Mode Klarendal
Den Haag, BOM ReVa – Samenwerking gemeente en buurt
Betrokken partijen:
Bewoners, Gemeente Den HaagBeschrijving:
BOM ReVa staat voor buurtontwikkelingsmaatschappij (BOM) Regentes-Valkenbos (ReVa). De Haagse buurtontwikkelingsmaatschappij BOM ReVa is al sinds 1992 actief in de Haagse buurt Regentessekwartier-Valkenbos. Deels gedragen door vrijwilligers en deels met de inzet van gesubsidieerd werk, heeft de BOM in die periode enkele aansprekende projecten in en voor de wijk ontwikkeld. Een belangrijk deel van het succes van de BOM lag mede in de geslaagde combinatie van een vertegenwoordiger van de bewonersorganisatie en de mensen om hem heen waarmee krachten werden gebundeld om zaken voor elkaar te krijgen. Het gaat dan in eerste instantie om de vrijwilligers in het bestuur van de BOM, maar ook de relatie met het stadsbestuur is cruciaal.Links:
Hendriks & Tops (2002) Het sloeg in als een bom
SEV (2006) Een kwestie van doen? Vitale coalities rond leefbaarheid in steden (pdf-bestand)
Den Haag, Forum Den Haag - Realisatiemacht en beleidsmacht koppelenBetrokken partijen:
Haag Wonen, Staedion, Vestia, Esloo Onderwijsgroep, Haagse Hogeschool, de Mondriaan onderwijsgroep, SCO Lucas, Meavita, Stichting Jeugdformaat, STIOM, Goodwillwerk Leger des Heils Regio Den Haag, Stichting BOOG, Stichting Welzijnsorganisatie Scheveningen, Stichting MOOIBeschrijving:
Meepraten, meedoen en samen concrete samenwerking realiseren. Dat is de missie van Forum Den Haag, een collectief van veertien maatschappelijke organisaties op het gebied van wonen, zorg, welzijn en onderwijs, die alle werkzaam zijn in de regio Den Haag. Het Haags collegeprogramma 2006 – 2010 is het uitgangspunt van een aantal discussies die Forum voert. Inzet van Forum is om de realisatiemacht, die de partijen met elkaar vormen, te koppelen aan de beleidsmacht van het college. De in Forum participerende partijen kunnen als natuurlijke partners het collegeprogramma uitvoeren. Forum wil een eerste impuls zijn om de stad in gezamenlijkheid naar een hoger plan te tillen.Links:
Forum Den Haag (2006) Wij doen mee(r); vormgeven aan vitaliteit (pdf-bestand)
Forum Den Haag (2007) Forum Den Haag, voorbeeld van een nieuwe coalitie (pdf-bestand)
Den Haag, VanHarte Resto – Vergroten sociale contactenBetrokken partijen:
Grondleggers van Artsen Zonder Grenzen, een Rotterdams gemeenteraadslid en een aantal betrokken ondernemers en kunstenaarsBeschrijving:
VanHarte is een maatschappelijke organisatie die zich inzet voor mensen en groepen die behoefte hebben anderen te ontmoeten. De organisatie is opgericht door een aantal verontruste burgers die elkaar hebben gevonden in de waarneming dat er in de samenleving steeds meer mensen en groepen zijn die sociaal geïsoleerd zijn, elkaar niet ontmoeten en nauwelijks nog deelnemen aan het sociale en maatschappelijke leven. Het ideële doel van VanHarte is het voorkomen van maatschappelijk isolement en sociale uitsluiting en het losmaken van betrokkenheid hiervoor. De praktische aanpak van VanHarte is het opzetten van laag-drempelige eetgelegenheden (resto’s) waar buurtgenoten met elkaar in contact worden gebracht onder het motto "eten, ontmoeten én activeren".Links:
Website VanHarte Resto
Den Haag, Lerende Wijkcentra - Jongeren organiseren activiteiten in de wijkBetrokken partijen:
De Haagse Hogeschool, Inholland, Mondriaan Onderwijsgroep, scholengroep Den Haag Zuid West, het OVDB, welzijnsorganisatie Stichting MooiBeschrijving:
Begin september 2007 is in Den Haag Zuidwest het eerste Lerende Wijkcentrum (LWC) gestart. Het Lerende wijkcentrum is een vernieuwende vorm van onderwijs waarbij studenten een grote verantwoordelijkheid krijgen voor de ontwikkeling, uitvoering en planning van activiteiten in de wijk. Studenten in het vmbo, mbo en hbo vallen nog te vaak voortijdig uit het onderwijs, wat direct merkbaar is in de wijken waar deze leerlingen wonen en waar zij zonder school en vaak ook zonder werk hun dagen doorbrengen. De gedachte is, dat door een wijkgerichte aanpak van de problemen, met een vorm van coaching van de jeugd en jongeren die hen aanspreekt, leidt tot actieve participatie wat betreft onderwijs, werk, samenleving. Zo is er gekozen voor teams die bestaan uit een combinatie van hbo-, mbo- en vmbo-studenten. De hbo'ers coachen hierin de mbo'ers, die op hun beurt weer de vmbo'ers coachen. Op die manier kunnen studenten ook doorgroeien naar de hogere mbo-niveaus en het hbo.Links:
Website De Haagse Hogeschool: Lerende Wijkcentra
Website Het Platform Beroepsonderwijs: Lerende Wijkcentra Den Haag
Den Helder, Stuurgroep Stedelijke Vernieuwing – Samenwerken aan de stadBetrokken partijen:
Gemeente Den Helder, provincie Noord-Holland, ministeries van Defensie/Koninklijke Marine, VROM en Economische ZakenBeschrijving:
De Stuurgroep Stedelijke Vernieuwing is een nieuwe organisatie die de Helderse stedelijke vernieuwing op de rails gaat zetten. Met deze vitale coalitie hoopt Den Helder een definitief einde te maken aan een periode waarin er onenigheid was over de aanpak van de stedelijke vernieuwing. Begin 2006 werd de noodzaak van de vernieuwingsslag in Den Helder door Provincie Noord-Holland en de ministeries van VROM, Defensie en Economische Zaken erkend. Omdat de financiële inspanning die met het uitvoeren van alle vernieuwingsplannen gemoeid is het gemeentelijk budget te boven gaat, besloten gemeente, Rijk en provincie samen te werken aan de Helderse stedelijke vernieuwing.Links:
KEI-nieuws: Vitale coalitie brengt stedelijke vernieuwing Den Helder op gang, feb 2007
Website Den Helder Stadshart
Eindhoven, Emancipatiefonds - Maatschappelijke deelname bevorderen Betrokken partijen:
Woningstichting Trudo, Rabobank, tal van organisaties en particulieren Beschrijving:
De laatste jaren werd voor Trudo duidelijk dat veel problemen bij huishoudens in bepaalde wijken niet alleen het gevolg zijn van een laag inkomen. Ook het feit dat bepaalde bevolkingsgroepen niet of nauwelijks toegang hebben tot voorzieningen als onderwijs, gezondheidszorg, huisvesting, sport en cultuur, speelt een belangrijke rol. Met een emancipatiefonds wil de corporatie de sociale uitsluiting tegengaan. Het is een fonds waaraan organisaties en particulieren kunnen bijdragen met zowel financiële middelen als met tijd en expertise. Uit het fonds worden vervolgens projecten betaald voor hulp aan kansarme groepen, waarbij het zich vooral richt op jongeren.Links:
KEI-nieuws: Emancipatiefonds Trudo stimuleert vooruitkomen jongeren, mrt 2007
Vulperhorst (2007) Kansen bieden; opleiding en banen voor jongeren: emancipatierol voor corporaties (pdf-bestand). In: Building Business, maart 2007.
Website Trudo
Eindhoven (Regio), Regionaal Platform Wonen – Regionaal afstemmen woningmarktBetrokken partijen:
Gemeenten, woningcorporaties, projectontwikkelaars, makelaars, institutionele beleggers, zorginstellingen en woonconsumenten/belangenorganisatiesBeschrijving:
De regionale woningmarktpartijen hebben een gemeenschappelijk belang bij het goed functioneren van de woningmarkt en spelen elk daarbij een belangrijke rol. Daarom is het Regionaal Platform Wonen ingesteld. Het platform kan adviezen geven aan de bestuursorganen van het Samenwerkingsverband Regio Eindhoven (SRE). De samenwerking tussen de woningmarktpartijen is vastgelegd in een Regionaal Convenant Wonen. De doelstelling is om op basis van een gezamenlijke en wederzijdse inspanning het verbeteren van de woningmarkt en het woon- en leefklimaat in de ruimste zin van het woord binnen de regio, teneinde hierdoor een betere afstemming op de woningmarkt te verkrijgen.Links:
Website Samenwerkingsverband Regio Eindhoven (SRE)
Enschede, Activiteiten Centrum Enschede Noord (ACE) - Bevorderen participatie arbeidsmarktBetrokken partijen:
Gemeente Enschede - Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling (DMO), Activa, Kliq, Stichting Maatschappelijke dienstverlening, Randstad Rentree, STAP, Stichting Ender (Turkse organisatie), Stichting Marokkanen Enschede Noord, Surplus, Rabobank, Stadsdeelmanagement Noord.Beschrijving:
Het Activiteitencentrum Enschede (ACE) is opgericht om bewoners die niet op eigen kracht de arbeidsmarkt op komen weer bij het arbeidsproces te betrekken. Doelen zijn het realiseren van nieuwe werkgelegenheid, nieuw aanbod van werknemers, terugdringen van het aantal bewoners met een uitkering en de versterking van de inkomenspositie van de wijk. Hierbij wordt gebruik gemaakt van arbeidsbemiddeling, activering, stimulering van kleinschalig ondernemerschap en voorlichting. Ook zijn verschillende projecten voor sociale activering opgezet.Links:
KEI, Mekkelholt/Deppenbroek, Enschede
Website Gemeente Enschede (2002)
Enschede, Arbeidsmarkttoeleiding – Werken aan werk en huisBetrokken partijen:
De Woonplaats, Randstad Rentree, Activa Ondernemersadvies, Stichting SurplusBeschrijving:
Mensen helpen op termijn een huis te kopen, door met ze toe te werken naar een baan met een vast inkomen. Dat is wat corporatie De Woonplaats beoogt voor een kleine groep (maximaal tien) mensen die graag een woning wil kopen in de herstructureringswijk Pathmos in Enschede, maar daar niet voor in aanmerking komt omdat men geen vast inkomen heeft. Gedurende drie jaar helpt de corporatie hen bij het vinden van een baan, in samenwerking met Randstad, Activa en Stichting Surplus. Iedereen die het traject goed heeft doorlopen, mag de huidige woning kopen.Links:
KEI, Arbeidsmarkttoeleiding, Enschede
Groningen, l’Eetudié - Werken en leren in een restaurantBetrokken partijen:
Woningcorporatie In, ROC Alfa-college en stichting MatriamarktBeschrijving:
Samen met het ROC Alfa-College en Matriamarkt, een stichting die vrouwen ondersteunt die een eigen bedrijf beginnen in de dienstverlening of zorg, heeft In in de Groningse Korrewegwijk het buurtrestaurant l’Eetudié opgezet. In heeft hiervoor het initiatief genomen en een bestaand pand, dat eerder ook als buurtrestaurant fungeerde, gehuurd en opgeknapt. De corporatie wil het pand op termijn aankopen. In het restaurant werken leerlingen van het ROC, de hoofdhuurder van het pand. Enkele vrouwen uit de wijk die zijn aangesloten bij Matriamarkt maken gebruik van de faciliteiten van het restaurant. Mogelijk worden er ook cursussen gegeven in het restaurant, bijvoorbeeld aan allochtone vrouwen. Naast een ontmoetingsplek is l’Eetudié dus ook een werk- en leerplek. Het restaurant geeft de Korrewegwijk daarmee een sociale en economische impuls.Links:
SEV (2008) Het Experiment 1/2008. Interview (pdf-bestand) met Miranda de Locht (IN) over onder ander l'Eetudie.
Website Aedes: l’Eetudié buurtrestaurant, Groningen
Hengelo, Scoren in de wijk - Sportieve samenwerking op maatschappelijk gebiedBetrokken partijen:
FC Twente, Gemeente Hengelo, ministerie van VROM, werkontwikkelingsmaatschappij Surplus, corporaties en het welzijnswerkBeschrijving:
De Hengelose prioriteitswijk Berflo Es en voetbalclub FC Twente zijn met elkaar verbonden door aanwezigheid van een oefenaccommodatie en voetbalacademie van de club in de wijk. Als ‘noaber’ (Twents voor ‘naaste buur’) wil FC Twente de wijk ondersteunen bij het oplossen van de problemen die hier spelen op het gebied van volkshuisvesting en maatschappelijke voorzieningen. Het ‘noaberschap’ uit Oost-Nederland houdt in dat je voor elkaar klaarstaat en hulp biedt waar en wanneer het nodig is. FC Twente fungeert als trekker in een samenwerkingsverband met onder andere de gemeente, het welzijnswerk en woningcorporaties.Links:
KEI, Scoren in de Wijk, Hengelo
Website Scoren in de wijk
Hilversum, Woondienstenzone Liebergen - Zo lang mogelijk zelfstandig wonenBetrokken partijen:
Gemeente Hilversum, Stichting woningcorporaties Het Gooi en Omstreken en maatschappelijke organisaties op het gebied van zorg en welzijn.Beschrijving:
In het Ontwikkelingsprogramma ISV is door Hilversum vastgesteld dat de sociale insteek voor stedelijke vernieuwing belangrijker is dan de fysieke. Met name de bovengemiddelde vergrijzing speelt hierin een rol. Bij de start van de uitwerking van de woondienstenzones is een duidelijke visie en ambitie neergezet. Met vijftien instellingen heeft de gemeente een samenwerkingsovereenkomst afgesloten met als doel het gezamenlijk opzetten van een organisatie voor integrale, niet categorale en/of sectorale dienstverlening en wonen. Voor de uitvoering is een 'atelier' opgericht, waarin negen netwerkgroepen actief zijn die zich richten op specifieke aspecten van de dienstenorganisatie. De samenwerking heeft tot doel, om anticiperend op de vergrijzing en de behoefte van mensen om zo lang mogelijk zelfstandig te wonen, het concept van de woondienstenzone in de hele gemeente toe te passen. Het concept is inmiddels met succes toegepast rondom het nieuwe WoonCentrum St. Joseph in de wijk Liebergen.Links:
Gemeente Hilversum (2004) Woondienstenzones: het geheim van succes
KEI-atelier Voorzieningenclusters of - netwerken?
KEI-on-the-road Liebergen (Hilversum)
KEI, Hilversum, Liebergen
Maastricht, eSBeeWee – Werkervaring in de buurtBetrokken partijen:
Bewoners, gemeente, woningcorporaties en opbouwwerkBeschrijving:
Begin jaren negentig ging het in de Maastrichtse wijk Wittevrouwenveld sociaal en fysiek niet de goede kant op. Op diverse plaatsen begon de publieke ruimte te verpauperen. Vooral rond het Friezenplein met een werkloosheid van bijna 100%, waren de problemen aanzienlijk. Bewoners, gemeente, woningcorporaties en opbouwwerk waren zich ervan bewust dat een puur fysieke ingreep onvoldoende zou zijn om de neerwaartse spiraal waarin de wijk was beland te keren. Naar voorbeeld van het Franse model van de Régies des Quartier werd de Stichting Buurtbeheer Wittevrouwenveld (eSBeeWee) in het leven geroepen. Deze had zich tot taak gesteld om langdurig werklozen relevante werkervaring te laten opdoen in de buurt. Hiermee konden ze in de loop van de tijd doorstromen naar reguliere banen. Tegelijkertijd zou met deze inzet de leefbaarheid in de stadswijken worden verbeterd en de betrokkenheid van mensen bij hun buurt worden verhoogd.Links:
SEV (2006) Een kwestie van doen? Vitale coalities rond leefbaarheid in steden (pdf-bestand)
Middelburg, Roosevelt Academy - Komst onderwijs stimulans voor wonen en zorgBetrokken partijen:
Gemeente Middelburg, Provincie Zeeland, Hogeschool Zeeland en Universiteit UtrechtBeschrijving:
Tot 2002 verschilde het beeld in Middelburg niet sterk van dat in soortgelijke Nederlandse gemeenten die met stedelijke vernieuwing bezig zijn: corporaties hadden plannen met enkele wijken en voor een deel was die herstructurering al gaande. Daarnaast hadden ook de aanbieders van intramurale zorg hun plannen met de bestaande capaciteit in verplegings- en verzorgingshuizen en andere zorginstellingen. En net als elders waren niet alle plannen te realiseren vanwege enkele praktische bezwaren. Op dat moment bracht een gebeurtenis in heel andere hoek de ontwikkelingen in een stroomversnelling: de Roosevelt Academy streek neer in Middelburg. Deze Academy werd gevestigd in het voormalige stadhuis in het hartje van de stad. Een van de kwesties bij het opzetten van de Roosevelt Academy was, waar de honderden studenten en docenten konden worden gehuisvest. Het was die kwestie die de tot dan toe niet bijster soepel verlopende herstructurering en zorgvernieuwing een beslissend zetje gaf.Links:
Huisman (2006) Bouwexplosie in provinciesteden (pdf-bestand). In: Building Business, augustus 2006.
Website Gemeente Middelburg: Roosevelt Academy
Website Kenniscentrum Wonen-Zorg: Het wonder van Middelburg (pdf-bestand)
Website Roosevelt Academy
Nijmegen, Rentmeesterhof - Werk en opleiding koppelenBetrokken partijen:
Kandinsky College, zorgaanbieder Zorggroep Zuid Gelderland (ZZG) en woningcorporatie TalisBeschrijving:
Zes jaar geleden besloot het Kandinsky College het onderwijs drastisch om te gooien. "We hadden niet zo’n goede naam, het klassikale lessysteem werkte niet meer", vertelt de adjunct-directeur. "Vanaf 2001 hebben we leerwerkhuizen op school, waarin we praktijksituaties oefenen. Maar dat blijft simulatie en niet echt." De school ging op zoek naar bedrijven in de buurt waar leerlingen korte tijd stage kunnen lopen. Zo kwam de school in contact met woningcorporatie Talis en de Zorggroep Zuid Gelderland. Sinds de zomer van 2005 doen leerlingen van de sector Zorg en Welzijn drie dagen per week de catering in de ontmoetingsruimte van seniorencomplex de Rentmeesterhof.Links:
Kandinsky VMBO, Kandinsky Nieuws, dec 2006
Talis, Talis Trends (pdf-bestand), maart 2007
Trouw, Levensecht leren, januari 2007
Renkum, Community planning Bergerhof – Plannen maken op basis van gelijkwaardigheidBetrokken partijen:
Vivare, Overes Community Planning, HzA Stedebouw & Landschap, Gemeente Renkum, bewonersBeschrijving:
In vier dagen tijd een stedenbouwkundige schets realiseren, dat ook nog eens op een breed draagvlak onder bewoners en andere betrokkenen kan rekenen. Community planning, een vorm van interactieve planvorming, waar huurders, omwonenden, vrijwilligers, politici, op gelijkwaardig niveau aan deelnemen, maakt dat mogelijk. Als een van de eerste organisaties in Nederland heeft woningcorporatie Vivare met deze methode ervaring opgedaan bij de vernieuwing van de Bergerhof in Renkum. Tien portiekflats van eind jaren zestig staan op de nominatie voor sloop. Zes jaar geleden werd het project stilgelegd en het is begin 2006 weer gestart. Een nieuw stedenbouwkundig plan was nodig. Tegelijkertijd wilde Vivare de kritiek van bewoners op het uitblijven van daden en duidelijkheid ombuigen naar een constructieve dialoog en tevens het vertrouwen herstellen. Met Community Planning vond de corporatie een op maat gesneden oplossing.Links:
KEI, Community planning
Rotterdam, Brass en co (Hand in hand) - Talentontwikkeling jongerenBetrokken partijen:
Codarts Hogeschool voor de Kunsten, Antilliaanse brassbands, gemeente en woningcorporatiesBeschrijving:
Rotterdam Zuid is bevolkt met veel kansarme jongeren, vooral Antillianen. Codarts Hogeschool voor de Kunsten wil met kunst een bijdrage leveren aan de kwaliteit en de professionaliteit van het aanwezige talent in de stad. Hand in hand is de titel van het project. Brassbands hebben naast een culturele, een belangrijke sociale functie. Voor de muzikale ontwikkeling heeft de hogeschool samen met experts uit de Antilliaanse brassbands, het Rotterdams model opgezet. Het is gericht op het stimuleren van onderwijs en talentontwikkeling in eigen omgeving en in groepsverband, het leren van elkaar (beginners en gevorderden) en koppeling van het reguliere muziekonderwijs aan een informele leeromgeving. Docenten en studenten van het conservatorium werken nauw samen met Antilliaanse musici. Aan het project dragen gemeente en deelgemeente bij met subsidie en denkkracht, de woningcorporaties met plekken om te spelen, het Zomercarnaval met de organisatie van een Battle of Drums en de Stichting Kunst voor Rotterdammers (SKVR) met educatie.Links:
KEI-nieuws: Hogescholen partner in wijkaanpak Vogelaar, mei 2007
Rotterdam, Münchhausenbeweging – Krachten wonen-leren-werk-zorg gebundeldBetrokken partijen:
Albeda College, BoumanGGZ, Woonbron, deelgemeente Charlois, Roteb, ROC ZadkineBeschrijving:
De Münchhausenbeweging is in 2004 ontstaan toen zes Rotterdamse organisaties de handen ineen sloegen. Ze vonden dat ondanks alle inzet de keten wonen-leren-werken-zorg in Rotterdam niet optimaal functioneerde. Dat kwam doordat instellingen zich op een deelaspect van het probleem of tot één levensfase beperkten, door bureaucratie of door gebrekkige samenwerking tussen organisaties. Bovendien was de vraag naar ondersteuning groter dan het (gefragmenteerde) aanbod. De initiatiefnemers onderzoeken wat hun toegevoegde waarde kan zijn bij vraagstukken van een ander. "We begrijpen elkaars ‘wereld’. We respecteren elkaars specialismen en spreken elkaar hierop aan. We werken oplossingsgericht, desnoods buiten de gebaande paden en laten ons niet door beperkingen afremmen. En bovenal: steeds staat bij ons het belang van een mens met een vraag centraal."Links:
Website Münchhausenbeweging
Rotterdam, Pact op Zuid - Breed pact gaat sociale en fysieke achterstanden te lijfBetrokken partijen:
Rijk, gemeente Rotterdam, drie deelgemeenten, vijf corporaties (Woningbedrijf Rotterdam (WBR), Woonbron, De Nieuwe Unie, Com.wonen en Vestia)Beschrijving:
Ondanks dat er op Rotterdam Zuid sinds de jaren negentig veel is gebeurd, blijven delen van Zuid in grotere of in kleinere mate achterstanden hebben: een eenzijdig woningbestand, verloedering van woningen en buitenruimte, huisjesmelkers, een wegtrekkende middenklasse, moeilijkheden met de jeugd, leer- en onderwijsachterstanden en een karig winkelbestand. Maar tegelijkertijd heeft het gebied een duidelijke potentie. Zuid heeft ruimte, is groen, goed bereikbaar en heeft een jonge, dynamische bevolking. Aanleiding voor lokale partijen om een ambitieuze overeenkomst te sluiten met als doel Zuid nieuw leven in te blazen: het Pact op Zuid. Eind 2005 gingen de gemeente Rotterdam, drie deelgemeenten en vijf corporaties om de tafel. Ongeveer negen maanden later werd het investeringsprogramma Pact op Zuid gesloten. Een daadkrachtige integrale aanpak is volgens de partijen noodzakelijk. De initatiefnemers vragen daarnaast andere partijen, zoals onderwijsinstellingen, het bedrijfsleven, de Europese Unie, de provincie, bewoners en ondernemers bondgenoot te worden van het pact.Links:
KEI, Pact op Zuid, Rotterdam
Rotterdam, Vitaal Pendrecht - Bewoners werken aan wijkimagoBetrokken partijen:
Deelgemeente Charlois (in de persoon van Dominic Schrijer), opbouwwerk, bewonersBeschrijving:
Vitaal Pendrecht is een bewonersinitiatief in de wijk Pendrecht in Rotterdam-Zuid, deelgemeente Charlois. Het initiatief is in 2003 gestart met als doel de sociale structuren in de buurt en contacten tussen de bestaande (etnische) groepen te versterken. Dit doet Vitaal Pendrecht onder andere door het organiseren van activiteiten voor en mét de bewoners in de buurt. Vitaal Pendrecht probeert met de activiteiten die ze onderneemt tevens positieve publiciteit te genereren om het negatieve imago van de wijk wat bij te stellen.Links:
Hoogstad, M. (2007) Is dit nu een brandhaardwijk'? In: NRC, 1 mrt 2007
SEV (2006) Een kwestie van doen? Vitale coalities rond leefbaarheid in steden (pdf-bestand)
Website Vitaal Pendrecht
Tilburg, Wonen, Zorg en Service in de Wijk - Werkzoekenden helpen zorgbehoefendenBetrokken partijen:
Provinciale Raad voor de Volksgezondheid en Maatschappelijke Zorg (PRVMZ), stichting de Wever (intramurale en extramurale zorg), thuiszorg Thebe, woningcorporatie WonenBreburg en gemeente TilburgBeschrijving:
De Wmo en de Wet werk en bijstand (WWB) kunnen elkaar aanvullen en versterken. Zo vangt men in Tilburg met het project Wonen, zorg en service in de wijk (WZSW) drie vliegen in één klap: er is een aanbod van woonzorgservicediensten, het arbeidspotentieel wordt ontwikkeld en de leefbaarheid in de wijk neemt toe. Het project WZSW ontwikkelt nieuwe diensten op het gebied van wonen, zorg en welzijn en is een initiatief van de Provinciale Raad voor de Volksgezondheid en Maatschappelijke Zorg. Het doel van het project is tweeledig. Aan de ene kant is het doel om mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt aan het werk te krijgen. Aan de andere kant richt het project zich op het ondersteunen van mensen met een beperking bij het zelfstandig wonen. In het project komen beide doelgroepen samen. Mensen die moeilijk aan het werk komen verlenen woonzorgdiensten aan ouderen en mensen met een beperking. Sinds 2006 wordt WZSW geleidelijk in heel de gemeente Tilburg ingevoerd.Links:
Website PRVMZ: WZSW Tilburg
Website Wonen, Zorg en Service in de Wijk
Website Kenniscentrum Wonen-Zorg: Nieuwe verbindingen: Wmo en samenspel met de Wet werk en bijstand (WWB)Niet locatie gebonden:
Buurt Management Nederland – ANWB voor leefbaarheidBetrokken partijen:
Amsterdamse woningcorporaties Rochdale en Eigen Haard, beveiligers Trigion en Rosa Security, adviesbureau Boer en Croon, Verweij Communicasa Groep en ANWB aandeelhoudersBeschrijving:
Het openbreken van schotten en het op gang brengen van directe communicatie met bewoners om de leefbaarheid in de buurt te bevorderen. Dat zijn twee belangrijke functies van de buurtmanager. Buurt Management Nederland (BMN), dat zich ziet als de eerste commerciële club die zich inzet voor een schone en veilige leefomgeving, levert deze buurtmanagers. Het werk van BMN sluit aan op de dienstverlening van de politie, de gemeente, de corporatie en andere instellingen. BMN maakt met lokale bestuurders, de korpsleiding van de politie en corporaties afspraken over de dienstverlening en de onderlinge samenwerking.Links:
KEI-nieuws: Buurtmanagement als 'een soort van ANWB voor veiligheid', aug 2006
Website Buurt Management Nederland: BMN in de media
De multiculturele toekomst van Nederland - Versterken sociale samenhangBetrokken partijen:
Shell Cares en WijkAlliantieBeschrijving:
Shell Cares en WijkAlliantie werkten van 2003 tot en met 2006 aan het project ‘buurtpanels’ in multiculturele wijken in de grote steden. Medewerkers van WijkAlliantie en vrijwilligers van Shell Nederland steunden bewoners en beroepskrachten in een aantal wijken in de grote steden om de sociale samenhang te versterken. Bewoners werden aangespoord en begeleid om zelf initiatieven te nemen om de leefomstandigheden in hun buurt te verbeteren. In Amsterdam waren dat de Van der Pekbuurt, Transvaal, Venserpolder. In Den Haag draaide het project in Moerwijk en de Schilderswijk, in Rotterdam in de Agniessebuurt en Afrikaanderwijk.Links:
Documenatie: Beweeg je stad, beweeg je wereld
Website Shell Cares
Website WijkAlliantie:
HandsOn Microkrediet Nederland - Microkredieten voor startende ondernemersBetrokken partijen:
Ecological Management Foundation (EMF), Managementcentrum Carnac, (ex-)ondernemersBeschrijving:
Mensen uit hun armoedeval halen en weer aan de slag krijgen. Door kleine kredieten te verstrekken, waar ze een zelfstandig bedrijfje mee kunnen beginnen. Dat is het doel van de stichting HandsOn Microkrediet Nederland, die op dit moment alleen nog in de regio Amsterdam actief is. Via een website kan iedereen een plan voorstellen. Vrijwilligers van HandsOn houden een intakegesprek. Vervolgens wordt het voorstel beoordeeld door een kredietcommissie, waarin mensen uit het bankwezen zitten. Het geld voor de te verstrekken leningen komt van (ex-)ondernemers die geld 'over' hebben en het leuk vinden om de beginnende micro-ondernemer te coachen. HandsOn verbindt de beginnend zelfstandigen met de succesvolle ondernemers, die elk € 10.000 aan een participatiefonds geven, waaruit de leningen worden betaald. Het oprichten van HandsOn is ingegeven door de gedachte dat iedereen kan werken, dat zelfstandig ondernemerschap onafhankelijkheid creëert en zorgt voor sociale aansluiting in de maatschappij. De investeerders en coaches zijn vrijwilligers die vanuit sociale overwegingen meewerken.Links:
KEI-nieuws: Microkredieten voor startende micro-ondernemers, mei 2007
Website HandsOn Microkrediet Nederland
Kamers met Kansen - Wonen, werk en opleiding voor jongerenBetrokken partijen:
Woningcorporaties, onderwijsinstellingen, welzijnsinstellingen, bedrijfsleven en lokale overheidBeschrijving:
Een brede alliantie van woningcorporaties, onderwijsinstellingen, welzijnsinstellingen, bedrijfsleven en overheid werkt samen aan een solide basis voor jongeren die in een achterstandspositie verkeren. Jongeren die het niet op eigen kracht redden en waarbij een preventieve aanpak vroegtijdige schoolverlaters, langdurige jeugdwerkeloosheid en maatschappelijke uitval moet voorkomen. Daartoe worden zogenaamde Foyers of WerkHotels opgericht. In Nederland zijn al verschillende initiatieven gestart. Het doel van de alliantie Kamers met Kansen is dat er in 2008 circa 40 Foyers en WerkHotels in Nederland zijn.Links:
KEI, Foyer voor jongeren, Dordrecht
KEI, Werkhotel
KEI-nieuws: WBR en Albeda College begeleiden vroegtijdse schoolverlaters, aug 2006
KEI-nieuws: Portaal bouwt werkhotel in Utrecht, mei 2007
Horjus, B. en J. de Jong (2006) Evaluatie Kamers met Kansen. Rotterdam: SEV.
Website Kamers met Kansen
Laatst gewijzigd op: 30-11-2009