| Auteur(s) | Scherpenisse, R. |
| Datum uitgifte | mrt. 2010 |
Of het nu komt door recessie of door bezuinigingen, er zal minder geïnvesteerd kunnen worden. In de bouw, de zorg, bij overheden. Maar dan? Het gaat ons om de vitaliteit van de wijken en buurten van onze steden. Hoe krijgen en houden we die op een goed niveau?
KEI en Corpovenista nodigen zes mensen uit hierover hun licht te laten schijnen in een column. Op elke column vraagt KEI een van haar partners te reageren. Al deze columns en reacties uit deze reeks zijn terug te vinden op het KEI-dossier Voorbij de crisis. De zesde column is van René Scherpenisse, directeur Atrivé.
Krimp, kramp of kans
Het zijn woelige tijden voor woningcorporaties. Niet alleen is sprake van een financiële crisis, maar tegelijkertijd van een vertrouwens- en legitimiteitscrisis. En die leidt niet zelden tot een identiteitscrisis: doen we nog wel de goede dingen en doen we die ook goed genoeg? Onder invloed van de druk van buiten zijn veel corporaties zich aan het heroriënteren op hun toekomstige rol, ook in de stedelijke vernieuwing. Daar is niets mis mee, maar het zou wel erg jammer –en op termijn schadelijk zijn- als de paniek toeslaat en het kind met het badwater wegspoelt. Onder het motto “Never waste a good crisis” daarom een pleidooi om deze tijd juist offensief en (maatschappelijk) ondernemend tegemoet te treden. Angst is een slechte raadgever en juist nu kunnen en moeten corporaties hun maatschappelijke waarde bewijzen.
Een vijftal aanbevelingen, tips en gedachten om de diverse crisissen het hoofd te bieden.
- Begin bij de bodem. Als gezegd: er is niks mis mee om af en toe eens fundamenteel stil te staan bij de vraag of nog steeds de goede dingen worden gedaan. Essentieel daarbij is wel om dan ook de vraag aan de orde te stellen wat “de goede dingen zijn”. Ondernemingen en organisaties met een helder focus en dito missie en strategie zijn –ook in tijden van crisis- aantoonbaar succesvoller en beter in staat keuzes te maken. Als u die al heeft kan het geen kwaad die nog eens tegen het licht houden met het oog op de veranderende omstandigheden. En mocht u nog niet over een helder en uitgewerkt toekomstperspectief beschikken dan is dit een mooi moment… Wie bent u eigenlijk (identiteit) en welke rol wilt u in de samenleving spelen? Beantwoord zo scherp mogelijk wat u zowel voor uw individuele klanten als voor de buurten, wijken, stad en regio wilt betekenen. Begin dus –zoals pizzabakker Mario- bij de bodem en niet met at random een beetje kaasschaven.
- Formuleer daarbij welke concrete maatschappelijke resultaten u de komende periode, ook in de stedelijke vernieuwing, wilt boeken en zet deze centraal. Baseer je daarbij op een stevige, multi-focale en gedeelde analyse van de huidige stand van zaken. Wat is het échte probleem in de wijk: gaat het nu echt om slechte “stenen” of meer om een gebrek aan perspectief voor mensen. Formuleer heldere en haalbare doelen, maar bedenk daarbij dat veel, maar niet alles van waarde meetbaar is! Realiseer je dat het vitaliseren van sleetse wijken tijd en uithoudingsvermogen kost. Pas op voor de “projectitus” (ofwel de projectencaroussel) en maak de (PDCA-)cirkel rond: niet telkens weer nieuwe projecten starten maar periodiek in kaart brengen of je op koers zit en zonodig bijsturen. Maak zo uw maatschappelijk rendement meet- en stuurbaar.
- Gooi de luiken open. Niets zo verleidelijk dan je in je kantoor op te sluiten en “onder elkaar” eens goed na te denken over bovenstaande vragen. Eigen aan maatschappelijk ondernemen is dat de maatschappij naar binnen wordt gehaald en betrokken wordt bij dergelijke afwegingen. Organiseer het gesprek met belanghouders en gebruik hun input zichtbaar bij uw afwegingen.
- Kijk gericht naar kostenreductie. Een van de zegeningen van deze crisis is dat íe een prikkel naar de kostenkant introduceert die lang heeft ontbroken. De bedrijfslasten van corporaties stijgen immers al jaren stevig en elke euro die je aan de eigen organisatie uitgeeft kan niet buiten in maatschappelijke opgaven worden geïnvesteerd. Er is niks mis met het aloude adagium van “sober en doelmatig”, maar relateer kostenreductie wel aan het goede gesprek over de toekomst. Leveren de projecten die in het kader van de wijkaanpak zijn gestart ook écht wat op? Ook hier geldt weer: hoe scherper de keuzes voor het toekomstperspectief, hoe gerichter bezuinigd kan worden;
- Blijf zichtbaar maatschappelijk investeren. Juist corporaties kunnen nu anticyclisch blijven investeren. Niet alleen in de wijkaanpak, maar ook door nieuw te blijven bouwen en het up to date maken van de voorraad, onder meer met het oog op duurzaamheid. Tweederde van de corporaties zijn daarbij afhankelijk van verkoop. Laatste aanbeveling is om daar sterk op in te zetten, temeer omdat verkoop meerdere doelen dient. Niet alleen komen middelen beschikbaar om juist nu offensief kansen te pakken en te investeren, maar verkoop levert ook gedifferentieerde buurten, een gezondere woningmarkt, keuzevrijheid voor klanten en een meer gespreide vastgoedportefeuille op. Verkoop in het goedkopere segment, tot ongeveer € 200.000,- loopt in veel woningmarkten nog prima, omdat met name starters nu hun kans ruiken. Met instrumenten als KoopGarant, dat inmiddels door meer dan 150 corporaties wordt gebruikt, kunnen koopwoningen bovendien permanent beschikbaar blijven voor mensen met lagere middeninkomens. Omdat de corporatie ze telkens terugkoopt en opnieuw met korting kan aanbieden ontstaat zo een nieuwe, sociale, koopsector, die het maken van wooncarriere in de buurt mogelijk maakt.
René Scherpenisse
Directeur Atrivé
Deze column is een bewerking van een artikel dat eerder in het KWH-partnermagazine “Maatschappelijk ondernemen” verscheen.
|
|
Platform Corpovenista is een samenwerkingsverband van veertien woningcorporaties en Aedes dat zich richt op kennisontwikkeling en kennisuitwisseling over vraagstukken waar wijkontwikkeling, de emancipatie van de bewoners en de ontwikkeling van het vastgoed in onderlinge samenhang aan de orde zijn. Ook wil het platform inzicht verkrijgen in de rol van de verschillende partijen die hierbij betrokken zijn, in het bijzonder die van corporaties. Het platform wil kennis en ervaringen uit beleid, praktijk en onderzoek met elkaar verbinden. | Naar het dossier Platform Corpovenista...
