Opdracht voor visie naar aanleiding van KEI-stadslab

13 feb 2009

Gemeente Gouda/KEI - Winkels en supermarkten aan de Sportlaan in Gouda Oost en een stapsgewijze vernieuwing van de wijk voor de komende 25 jaar. Dat zijn twee van de meest in het oog springende voorstellen die architect Matthijs Bouw van One Architecture doet in het Essay Gouda Oost (pdf-bestand). Het essay Gouda Oost is een nieuwe visie op de al bestaande Wijkontwikkelingsplannen om de structuur van de wijk te versterken.
De opdracht voor het schrijven van het essay vloeide voort uit het KEI-stadslab Gouda Oost dat eind april 2008 plaatsvond. Op initiatief van de stuurgroep Wijkontwikkeling is een groep externe deskundigen (architecten, stedenbouwers, planologisch adviseurs en andere specialisten) uitgenodigd. Samen met diverse vertegenwoordigers uit de wijk bogen zij zich over de toekomstplannen voor Gouda Oost.

In het essay geeft Matthijs Bouw een samenhangende visie op de wijk over 25 jaar. De gedachte om de commerciële voorzieningen (o.a. winkels) aan de Sportlaan te maken, op of rond de Springerslocatie, creëert ruimte rondom de De Rijkestraat en de De Kortestraat. Vervolgens kan hier weer worden gesloopt en gebouwd. Een gefaseerde elkaar opvolgende aanpak is hierbij mogelijk. In een tijdspanne van 25 jaar worden op die manier delen van de wijk stap voor stap vernieuwd.

KEI-stadslab Gouda-Oost
De directe aanleiding voor het KEI-stadslab was twijfel over de haalbaarheid van de supermarkt(en), diverse winkels en ook een nieuw gezondheidscentrum aan de De Rijkestraat. Voor het centrumgebied staan twee clusters gepland: een maatschappelijk en een commercieel. Vooral over dat laatste bestonden bij de partijen in Gouda twijfels. Terecht, vond het Stadslab. De aanpak bestaat momenteel te veel uit deelprojecten, zonder dat er een duidelijke integrale visie is op waar het met Gouda Oost op lange termijn naar toe moet. Een bredere aanpak van de Wijkontwikkeling was volgens de deelnemers van het Stadslab nodig. Het Stadslab adviseerde de gemeente en woningcorporaties dan ook om snel een integrale visie op de wijk op te stellen. 

Verplaatsing commercieel centrum
Matthijs Bouw bevestigt de noodzaak voor een bredere aanpak in zijn essay. De belangrijkste wijziging ten opzichte van eerdere plannen (o.a. de structuurvisie Gouda Oost 2004) is de verplaatsing van het commerciële centrum en ook de moskee naar de omgeving van de Springerslocatie. Het essay adviseert voorts te beginnen met de ontwikkeling van de verdere omgeving van de Springers, de Wiardi Beckmanstraat, de Eendrachtsweg en de Verzetslaan. En vervolgens worden de komende jaren plannen ontwikkeld voor locaties zoals het schoolgebouw aan de Gedenklaan, de Lidl en omgeving aan de Dunantsingel, de Han Hollanderweg (de Boei) en onder andere de Oostvogel aan de Bernadottelaan.

Betrokken partijen reageren positief
Het college van b&w van Gouda en de directies van Woonpartners Midden-Holland en Mozaïek Wonen hebben het essay positief ontvangen. Zij hebben gezamenlijk opdracht gegeven om als eerste te onderzoeken of verplaatsing van de winkels, de supermarkten en de moskee naar de Sportlaan haalbaar en wenselijk is.

Wethouder Wijkontwikkeling Siebe Keulen: "Het essay Gouda Oost biedt goede kansen om onze structuurvisie Gouda Oost uit 2004 bij te stellen. Vanzelfsprekend betrekken we daar de buurt en de gemeenteraad bij." Ook Directeurbestuurder van Woonpartners Midden-Holland, René Mascini, is enthousiast over de inhoud van het essay: "Door de voorstellen wordt in meerdere opzichten ruimte gecreëerd in Gouda Oost. Door de winkels te verplaatsen naar de locatie Sportlaan ontstaan kansen voor een ruim opgezette vernieuwde wijk. De voorstellen van Matthijs Bouw geven alle specifieke wijkfuncties een voor de hand liggende plaats."

Ook andere betrokkenen (o.a. het wijkteam en de adviesgroep) in de wijk reageren positief op het essay. De stuurgroep Wijkontwikkeling, waarin gemeente en woningcorporaties zitting hebben, heeft opdracht gegeven om nader onderzoek te doen naar de haalbaarheid en wenselijkheid van de voorstellen uit het essay. Deze worden op dit moment al getoetst aan de stuurgroep voortgaan en de voorstellen in het essay omzetten in concrete plannen en de structuurvisie hierop wijzigen. Waarschijnlijk wordt hierover na de zomer meer duidelijk.

Matthijs Bouw, One Architecture: “Het Stadslab Gouda Oost heeft geleid tot het verkennen van het speelveld en de openingen naar de toekomst. Het heeft een basis gelegd richting bestuur en betrokkenen. Het essay heeft hierop voortgebouwd, verdiept, getoetst, verankerd en verder ontwikkeld. Het succes van het essay is ook gelegen in dezelfde kwaliteiten van het stadslab; het verdiepen in bestuurlijke context, in de wijk en haar mensen/bewoners en vakinhoudelijke elementen. Deze drie komen in het essay visie gelijkelijk aan de orde. Met de omarming van het essay, heeft de stedelijke vernieuwing van Gouda Oost weer nieuwe dynamiek en elan heeft gekregen. Alle puzzelstukjes vallen op z’n plaats. Interessant zou zijn als er een herhaling van het stadslab voor een verdiepingsslag zou komen.”

Bijeenkomst voor de wijk
De gemeente en de woningcorporaties willen weten wat de bewoners van de wijk van het essay en de gevolgen vinden. Daarom wordt begin maart een wijkbrede informatiebijeenkomst georganiseerd.

Wijkontwikkeling
Wijkontwikkeling is een samenwerking tussen de gemeente Gouda en de wooncorporaties Mozaïek Wonen en Woonpartners Midden-Holland. Samen wordt gewerkt aan de verbetering van de leefbaarheid, uitstraling, veiligheid, woonomgeving, verkeerssituatie, maatschappelijke voorzieningen in Gouda Oost en Korte Akkeren.

De Stadslab-formule Het KEI-stadslab is een confrontatie op locatie tussen het onafhankelijke kwaliteitspanel van KEI en bestuurders en professionals betrokken bij een concrete wijkontwikkeling. Partners van KEI kunnen het Stadslab uitnodigen om kwesties voor te leggen en advies te vragen. KEI stelt daarvoor een panel samen met deskundigen, die afreizen naar de betrokken locatie om ter plekke een kijkje te nemen en zich te buigen over de gestelde vragen. De uitkomsten worden aan het eind van de dag voorgelegd aan het lokale bestuur. Dit levert niet alleen een interessante toetsing op aan de ‘politieke werkelijkheid’, ook de haalbaarheid van de aanbevelingen van het Stadslabpanel komt aan de orde. Het Stadslab is een stimulerende en actieve manier van kennisuitwisseling, gericht op intervisie. Het Stadslabpanel heeft twee vaste voorzitters, Siwart Kolthek en Erna van Holland, en een steeds wisselende samenstelling van circa zeven deskundigen (partners van KEI).

Meer informatie
Gemeente Gouda, Persbericht: Visie op wijkontwikkeling Gouda Oost, 13 feb 2009